Poolshoogte - foto door Arjen Snijder

De Hondsrugacademie

De Hondsrug UNESCO Global Geopark organiseert dit voorjaar weer een reeks lezingen op het snijvlak van geologie, archeologie, natuur en (cultuur)geschiedenis. Daarbij staat het Hondsruggebied, met haar geheel eigen en vaak verrassende verhalen, centraal.

Ontmoet de Hondsrug op een andere manier
Diverse sprekers nemen het publiek vanuit verschillende invalshoeken mee op reis door het verleden van het Hondsruglandschap, waarbij ook nieuwe inzichten en actuele ontwikkelingen worden gedeeld. Je komt meer te weten over de achtergrond en geschiedenis van de omgeving, maar ook: welke vragen leven er en welke uitdagingen komen we nu tegen? Zo leren we het gebied samen steeds beter kennen.

Voor wie?
De lezingen zijn bedoeld om jong en oud bij het Hondsruggebied te betrekken en zijn toegankelijk voor een breed publiek; iedereen die meer wil weten over het dit bijzondere Hondsruggebied is dan ook van harte welkom. Voorkennis is niet vereist.

Pingoruïne in het Hondsruggebied, foto door De Hondsrug UNESCO Global Geopark

PROGRAMMA VOORJAAR 2024 – LEZINGEN & EXCURSIES

NIEUW: in het verlengde van elke lezing organiseren we telkens ook een aparte excursie. Deze lezingen en excursies worden los van elkaar aangeboden, maar het is ook mogelijk om aan beiden deel te nemen. Let wel: bij de excursies is er maar beperkt plek aangezien de groepsgrootte hier aanzienlijk kleiner is.

🎤 Lezing ‘Het UNESCO Geopark de Hondsrug: een bewogen geschiedenis’
door Enno Bregman (fysisch geograaf en gastonderzoeker bij de Universiteit Utrecht)

Wat weet je eigenlijk van deze omgeving en dan met name van de circa 70 kilometer lange Hondsrug? Hoe kan zoiets ontstaan en waarom op deze plek? En waarom heeft het Hondsruggebied de stempel van UNESCO Geopark gekregen? In deze lezing staat de aardkundige geschiedenis van het Geopark centraal, met nadruk op de indrukwekkende wijze waarop de Hondsrug is ontstaan. Zo zullen we kijken naar de invloed van meerdere ijstijden die er in Noordwest Europa zijn geweest. Daarbij zal in het bijzonder stil worden gestaan bij de invloed van landijs in relatie tot de diepere ondergrond, wat bijvoorbeeld bij het ontstaan van het Voorste Diep een rol heeft gespeeld (iets wat ook terug zal komen tijdens de fietsexcursie van 9 maart).

Over de spreker: Enno Bregman is fysisch geograaf en heeft jarenlang bij de provincie Drenthe gewerkt. Daarnaast heeft hij als gastonderzoeker bij de Universiteit van Utrecht studie gedaan naar de invloed van glaciaties op het huidige landschap van Drenthe. Over dit onderzoek, dat in een afrondende fase is,  heeft hij al meerdere publicaties geschreven, waaronder Genesis of the Hondsrug – A Saalian Megaflute. Deze studie uit 2012 vormde een belangrijke bouwsteen voor het verkrijgen van de UNESCO status als Geopark.

📌 Donderdag 7 maart
🕖 Inloop 19:00, start lezing 19:30, duur: = circa 1 uur (geen pauze)
🚩 Auditorium – Hunebedcentrum, Hunebedstraat 27, 9531 TG Borger
🎫 €5,00 p.p. (inclusief een kop koffie/thee). Er is plek voor maximaal 100 deelnemers. Aanmelden is verplicht. Betaling op locatie bij het Hunebedcentrum aan de kassa.
⭐De lezing is gratis voor:
– Houders van de Museumjaarkaart (op vertoon van de kaart)
– Vrijwilligers van het Geopark, Hunebedcentrum en Het Drentse Landschap

Na aanmelding ontvang je binnen enkele minuten een kopie van je aanmelding in je mail. Een week van te voren krijg je van ons een aparte e-mail met alle informatie nog een keer op een rij.

Buineresch (foto via Enno Bregman)

————————————————————————————

🚲 Excursie ‘Een geologische fietstocht tussen Borger en Buinen’
door Enno Bregman (fysisch geograaf en gastonderzoeker bij de Universiteit Utrecht)

De fietstocht gaat van Borger, langs het Voorste Diep in oostelijke richting. Op de noordes van Buinen de Buuner Bult, hebben we wellicht het mooiste uitzicht van het Geopark op het Voorste Diep, verschillende landschappen en landschapsvormen uit andere geologische perioden. Langs de meest oostelijke flank van de Hondsrug hebben we uitzicht op LOFAR en staan we stil bij het ontstaan van het Hunzedal en natuurontwikkelingsprojecten. Over de Hondsrug fietsen we via een lager deel van de Hondsrug en de rug van Borger – Ees naar Borger met een tussenstop terug naar het Hunebedcentrum.

📌 Zaterdag 9 maart
🕙 10.00 verzamelen (met eigen fiets). Duur: circa 1,5 uur.
🚩 Parkeerplaats Hunebedcentrum (gratis), Hunebedstraat 27, 9531 TG Borger
🎫 €5,00 p.p. Er is plek voor maximaal 15 deelnemers. Aanmelden is verplicht en betaling gaat online.

Na aankoop ontvang je een bevestiging per mail. Een week van te voren krijg je van ons een aparte e-mail met alle informatie nog een keer op een rij.

foto: Enno Bregman


————————————————————————————

🎤 Lezing ‘Van veen naar moeras’
door Erik Bloeming (freelance ranger-boswachter van Staatsbosbeheer Veenland in Zuidoost Drenthe en het Natuurpark Moor-Veenland in Emsland/Bentheim).

Tijdens de lezing krijg je aan de hand van veel foto’s een complete inkijk in het Bargerveen Natura 2000-hoogveengebied, de geschiedenis, het beheer, de ontwikkelingen en de flora en fauna. Je komt ook meer te weten over Staatsbosbeheer en het Oosterbosgebied. Erik heeft ruim 30 jaar natuurervaring en is gespecialiseerd in de flora en (avi-)fauna van het bijzondere hoogveen.

📌 Donderdag 11 april
🕖 Inloop 19:00, start lezing 19:30. Duur: 2 x 45 minuten (en 15 min pauze)
🚩 Publiekszaal van Staatsbosbeheer Het Veenland, Kamerlingswijk OZ 83, 7894 AJ in Zwartemeer. LET OP: navigatie werkt vaak niet goed dus let op de borden langs de weg. Het is de laatste boerderij/gebouw aan het einde van de Kamerlingswijk in Zwartemeer, voorbij de kerk, einde weg, bij kleine rotonde.
🎫 €5,00 p.p. (inclusief een kop koffie/thee). Er is plek voor maximaal 50 deelnemers. Aanmelden is verplicht en betaling gaat online (zie knop hieronder).
Voor vrijwilligers van het Geopark, Hunebedcentrum en Het Drentse Landschap is het mogelijk gratis deel te nemen, indien er voldoende plekken zijn. Klik dan hier om je gegevens achter te laten. Uiterlijk 1 week van te voren ontvang je van ons een definitieve bevestiging per e-mail.

Na aankoop ontvang je een bevestiging per mail. Een week van te voren krijg je van ons een aparte e-mail met alle informatie nog een keer op een rij.

foto: Erik Bloeming

————————————————————————————-

🥾 Excursie ‘Zonder water geen hoogveen’
door Erik Bloeming (freelance ranger-boswachter van Staatsbosbeheer Veenland in Zuidoost Drenthe en het Natuurpark Moor-Veenland in Emsland/Bentheim).

We maken een wandeling van ongeveer 1,5 a 2 uur door het zogenaamde ‘Meerstalblok’. Dit is het, door Staatsbosbeheer beheerde, noordelijke deelgebied van het Bargerveen, met daarin het laatste unieke en authentieke, niet afgegraven stukje Bourtangermoeras. Dit deel is normaliter niet toegankelijk voor bezoekers. Onderweg verteld de gids over de inrichtingswerkzaamheden, over de waterhuishouding en de flora en fauna en alles wat ‘spontaan voorbij vliegt en komt’. Ook oude huisplaatsen, waaronder het voormalige ‘Huussie van Uneken’ worden bezocht. TIP: draag stevig schoeisel en waterdichte kleding en neem vooral een verrekijker en camera mee!

📌 Zaterdag 13 april
🕐 13.00 verzamelen. Duur: circa 1,5 a 2 uur.
🚩 Kamerlingswijk OZ 83, 7894 AJ in Zwartemeer. LET OP: navigatie werkt vaak niet goed dus let op de borden langs de weg. Het is de laatste boerderij/gebouw aan het einde van de Kamerlingswijk in Zwartemeer, voorbij de kerk, einde weg, bij kleine rotonde.
🎫 €5,00 p.p. Er is plek voor maximaal 30 deelnemers. Aanmelden is verplicht en betaling gaat online.

Na aankoop ontvang je een bevestiging per mail. Een week van te voren krijg je van ons een aparte e-mail met alle informatie nog een keer op een rij.

Huisje van Uneken natte omstandigheden (foto: Erik Bloeming)

————————————————————————————

🎤 Lezing ‘Pingoruïnes en uitblazingskommen in het Geopark de Hondsrug’
door Anja Verbers (werkzaam bij Landschapsbeheer Drenthe en tevens programmaleider van het Pingo Programma)

Pingoruïnes zijn er in vele vormen, meestal denkt men aan ‘ronde watertjes met een randwal’. Over het algemeen zien ze er anders uit, en randwallen zijn maar zelden zichtbaar. Karakteristiek voor de zuidelijke Hondsrug zijn bijvoorbeeld de droge pingoruïnes. In de lezing laat Anja Verbers de diverse soorten zien en vergelijken we ze met uitblazingskommen. Ook gaan we in op de diverse waarden van deze bijzondere landschapselementen en waarom het belangrijk is dat we er zorgvuldig mee omgaan.

📌 Dinsdag 28 mei
🕖 Inloop 19:00, start lezing 19:30. Duur: 2 x 45 minuten (en 15 min pauze)
🚩 Dorpshuis De Hoeksteen, Lageweg 45, Noordlaren
🎫 €5,00 p.p. (inclusief een kop koffie/thee). Aanmelden is verplicht en betaling gaat online (zie knop hieronder).
Voor vrijwilligers van het Geopark, Hunebedcentrum en Het Drentse Landschap is het mogelijk gratis deel te nemen, indien er voldoende plekken zijn. Klik dan hier om je gegevens achter te laten. Uiterlijk 1 week van te voren ontvang je van ons een definitieve bevestiging per e-mail.

foto: De Hondsrug Unesco Global Geopark

————————————————————————————

🥾 Veldonderzoek ‘Op zoek naar een pingoruïne: hoe herken je ze in het veld en hoe ziet de vulling eruit?”
door Anja Verbers (werkzaam bij Landschapsbeheer Drenthe en tevens programmaleider van het Pingo Programma)

Dit is een unieke kans om deel te nemen aan pingoruïne-onderzoek. We bezoeken een gebied waar een aantal -mogelijke- pingoruïnes liggen en kijken hoe ze er in het veld uit zien (neem je fiets mee). Daarnaast duiken we een terreintje in en doen enkele boringen om vast te stellen of het daadwerkelijk een pingoruïne betreft.

📌 Zaterdag 1 juni
🕐 10.00 verzamelen (met eigen fiets). Duur: circa 2,5 uur.
🚩 Omgeving Zuidlaren (locatie volgt)
🎫 €5,00 p.p. Er is plek voor maximaal 12 deelnemers. Aanmelden is verplicht en betaling gaat online.

Een groepje van pingoruïnes is mooi te zie op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN)

————————————————————————————

🎤🥾 Lezing en excursie ‘In de voetsporen van de Drentse cowboys’
door Bert Finke (schrijver van o.a. ‘Het booënboek: vetweiderij in de Schoonebeeker Marke’)

Ochtendprogramma
’s Morgens vertelt Bert Finke in een lezing eerst alles over het fenomeen boo, dat alles te maken heeft met de vetweiderij in de Schoonebeeker marke. Wat is een boo? Waar stonden ze? En wie waren de booheren, ook wel de ‘Drentse cowboys’? Finke schreef een omvangrijke studie over deze booën, waarvan de Schoonebeeker boeren er zo’n 35 hadden. Archeoloog Luuk van der Weijden vertelt over de relatie tussen de ondergrond en de booën. Wat is hierover bekend? Of kunnen we nog geen conclusies trekken?

Middagprogramma
Na de lunch gaan we op excursie en rijden we met de auto (eigen vervoer) naar diverse locaties waar we met eigen ogen de restanten uit het verleden kunnen zien. Je bepaalt zelf welke locaties je wilt bezoeken. Te zien zullen zijn de originele gebinten van de Hekmansboo, de na een brand herbouwde Wilmsboo, de Wennyboo die van 1825 tot 1855 werd gebruikt als noodkerkhof door de Nieuw-Schoonebeeker kolonisten. En mogelijk bekijken we over de Duitse grens ook de tot voor kort onbekende locatie van de Ringerboo.

Over Luuk van der Weijden
Luuk van der Weijden (1994) is werkzaam bij de Gemeente Emmen als gemeente-archeoloog. Hij studeerde in augustus 2022 aan de RUG af op Landschapsgeschiedenis. Zijn masterscriptie behandelde de ontwikkeling van biodiversiteit in Oost-Nederland vanaf de Middeleeuwen.

Over Bert Finke
Bert Finke (1965) is 20 jaar bezig met onderzoek naar de dorps-, behuizings- en bewoningsgeschiedenis van het kerkdorp Oud-Schoonebeek. Ruim 45 jaar hebben genealogie en dorpsgeschiedenis zijn grote interesse. Hij schreef hierover diverse boeken en artikelen. De laatste jaren is hij actief in het erfgoed en toerisme in Zuidoost-Drenthe.

NB: het is mogelijk om alleen de lezing te volgen, of om een ticket te kopen voor de hele dag (incl. verzorgde lunch).

📌 Zaterdag 22 juni van 10.00 – circa 15.00 uur.
🕖 Inloop 10:00, start lezing 10.30, lunch 12:00, excursie 13:00 (met eigen auto)
🚩 MFC ’t Aole Gemientehoes, Kerkeind 1, 7761 CL Schoonebeek
🎫 €5,00 p.p. voor alleen het OCHTENDprogramma (lezing, inclusief koffie/thee). Aanmelden is verplicht en betaling gaat online (zie knop hieronder).
🎫 €22,00 p.p. voor het hele DAGprogramma (lezing + excursie, inclusief koffie/thee en lunch). Aanmelden is verplicht en betaling gaat online (zie knop hieronder).
📖 Tijdens deze dag is er tevens de mogelijkheid om ‘Het booënboek: vetweiderij in de Schoonebeeker Marke’ te kopen tegen het speciale tarief van 30,00 euro (normaal 45,00 euro). Bestel je alvast van te voren een boek via bfinke@ziggo.nl dan is het tarief zelfs 25,00 euro. Op de dag zelf ligt het dan voor je klaar.

Boo in de Schoonebeeker Marke, foto via Bert Finke 

Bij onze evenement kunnen foto en video opnames worden gemaakt door de organisatie. Wanneer je aan onze activiteiten deelneemt, geef je de organisatie toestemming om beelden (foto en video) waar je op staat te gebruiken voor communicatiedoeleinden.